आमा नै सन्तानको पहिलो गुरु
Mothers is First Teacher for her children.

आमा नै सन्तानको पहिलो गुरु

आमा नै सन्तानको पहिलो गुरु
सकिना बेलाल

नारीहरु अल्लाहका एक खास वरदान हुन् । नारी ती हुन् जसले एउटा छोरीदेखि पत्नी र पत्नीदेखि आमाको रुप धारण गर्दछिन् । नारी अल्लाहको प्यारो र अमूल्य पुरस्कार पनि हुन् । यिनीहरुको स्थान न त कसैले ओगट्न सक्छ, न त झेल्न नै । नारी संसारको सुन्दरताको एउटा आँखा हुन् । नारी हजरत आदम (अलै.) र हौवा (अलै.) बाहेक हरेक मानिसकी आमा हुन् । त्यसैले यिनको इज्जत सबैभन्दा माथि छ । नारीलाई हामीले अल्लाहको वरदान त भन्याँै तर यदि हामीले यिनलाई सही शिक्षा र संस्कार दिएनाँै भने हाम्रो लागि विनासको माध्यम पनि हुन सक्छिन् ।
इस्लाम भन्छ शिक्षा हासिल गर्नु हरेक महिला तथा पुरुषका लागि अनिवार्य छ । साथै एउटा भनाई छ– “एउटा महिला शिक्षित भए पुरा समाज शिक्षित हुनेछ ।” शिक्षा त दिइएला तर कस्तो ? के एउटी महिलाले मात्र धेरै पढेर पुरुष सरह परिवारको जिम्मेवारी लिने शिक्षा आर्जन गर्नु काफी छ ? कदापी होइन, हामी आफ्नो छोराछोरीलाई संसारिक शिक्षा दिनुको साथै इस्लामिक शिक्षा पनि दिनुपर्छ । संसारमा इस्लामिक शिक्षाभन्दा राम्रो कुनै शिक्षा छैन जसले नारीको जीवनलाई सुन्दर बनाउन सक्छ ।
जतिले इस्लामिक आस्था (अकिदा), अमल, आमाबाबुको सेवा, पति–पत्नीबीचको अधिकार, सन्तानको पालन–पोषणको नियमहरु र घरायसी कामकाजको बानीको विकास हुन सक्छ त्यति शिक्षा नारीलाई दिनुपर्छ । घरमा संस्कारको माहोललाई यति सफा राखौ कि उनीहरुको दिमाग शैतानको खेलबाट सुुरक्षित रहोस् । उनीहरुलाई यस्तो तरिकाको शिक्षा र संस्कार दिआँै कि उनीहरु इस्लामिक नारी, इस्लामिक आमा, इस्लामिक पत्नी, इस्लामिक घर र खानदानको उत्तम मालिक्नी बन्न सकुन् । उनीहरुको हृदयमा आखिरतको ख्याल यसरी आओस् कि जतिसुकै कठिन परिस्थितिमा पनि आफ्नो धर्मको पछ्यौरी हातबाट नछुटाउन् । यदि कुनै पनि बाबु आमाले यस्तो गरेनन् भने अवश्य पनि नारी विनासको माध्यम हुनेछिन् ।
महिलाको लागि इस्लामिक ज्ञान यति मात्र होइन कि उनीहरुलाई कुरआन हदिस र केही कुराहरु याद होस् । उनीहरु आलिमा, फाजिला होउन् । बल्कि इस्लामिक ज्ञान यो कुरालाई दर्शाउँछ कि पुरुषलाई जस्तै महिलालाई पनि नियम कानुन र तरिका सिकाइयोस् जसलाई एउटा उदाहरणको रुपमा लिन सकियोस् ।
हजरत अबु मूसा अश्अरी (रजि.) ले आफ्नी छोरीलाई आदेश दिनुभयो कि उनीहरु आफ्नो हातले कुर्बानी गरुन् । जबह गर्ने समयमा आफ्नो खुट्टा जनावरको ढाडमा राखुन् र बिस्मिल्लाह अल्लाहु अकबर पढेर जबह गरुन् । (सहि बुखारी)
अल्लाह तआलाले एउटी आमालाई बच्चाको गाँस, बास र कपासयुक्त बनाएका छन् र यो जिम्मेवारी उसको बाबुलाई दिएका छन् ताकि उसले आफ्नी पत्नी र बच्चाहरुको आवश्यकतालाई पुरा गर्न सकोस् । आमालाई आफ्नो घरको कोठरीमा बसेर आफ्नो पतिको सेवा र सन्तानको रेखदेख गर्ने जिम्मा दिएका छन् किन कि आफ्नो परिवारको आवश्यकताको भारी बोक्न निस्केको बाबुलाई यो कुराबाट स्वतन्त्रता मिलोस् कि मेरो घरको सुरक्षा कसले गर्ला ? मेरा प्यारा बच्चाहरुको रेखदेख कसले गर्ला ? भोकमा आउँदा खाना बनाएर दिने काम कसले गर्ला ? यसरी पति पत्नी आ–आफ्नो जिम्मेवारीलाई अनुशासित पूर्वक निभाउँदै गए भने ती बच्चाहरु अवश्य पनि समाजको आँखाको नानी हुनेछन् र भविष्यमा यसै अनुसार सन्तानको पालनपोषणमा आमाको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको छ । आमाको काख नै बच्चाको पहिलो छहारी हो जहाँ उसले आँखा खोल्छ । उसको सारा संसार आमाको माया र ममता नै हुन्छ । आमाको मुस्कान र ममताको न्यानो हात नै उसको शरण हुन्छ । आमाको छाती उसको लागि पोषण युक्त खाना हुन्छ । जब ऊ हिडडुल गर्न थाल्छ तब बाबुको गाँस, बास कपासको जिम्मेवारी थपिदै जान्छ । त्यस्तै आमाको काख उसको पहिलो विद्यालय हुन्छ जसबाट उसको शिक्षाको शुरुवात हुन्छ । बच्चाको दिमाग यो समयमा एकदम खाली हुन्छ जसमा जे लेखिदियो त्यहि नै सुरक्षित रहन्छ ।
यहि कुरालाई नबी (स.) ले भन्नुभयो,“प्रत्येक बच्चा इस्लाममाा जन्मन्छ तर उसका बुबा–आमा उसलाई इसाई, यहुदी, मजुसी (आगो पुज्ने) बनाइदिन्छन् ।” (सही बुखारी )
यदि एउटी आमाले सन्तानलाई इस्लामको सही संस्कार सिकाइन् भने त्यो कोखमा खेल्ने बच्चा पनि सच्चा मुस्लिम हुन्छ । त्यसैले एउटी नारीलाई इस्लामिक शिक्षाले भरिपूर्ण बनाउन जरुरी छ जसबाट एउटा पूरा खानदानलाई नै इस्लामको साचोमा ढाल्न सकियोस् । खानदानलाई इस्लाममा ल्याउनु भनेको आफ्नो समाजलाई नै सुधार्नु हो किनकि खानदानबाट निस्केको शिक्षा नै पुरा समाजमा फैलिन्छ ।
यसरी हर खानदानबाट ठूलावडा, आमा, बुवाले आफ्नो सन्तानको सही तरबियत गरे भने अवश्य पनि समाजमा सुधारको शुरुवात हुन्छ यो शर्तमा कि घरकी हरेक महिला एक शिक्षिका हुन् । इतिहासमा एउटा अचम्मको कथा रहेको छ जसमा एउटी आमाले गलत संस्कार दिएको कारण ऊ आफै हानीमा पुगेकी थिइन् । एउटा चोरलाई अदालतले हात काट्ने सजायँ सुनायो । जब सजायँको समय आयो तब चोरले ठूलो स्वरमा भन्यो कि मेरी आमालाई बोलाइदिनुहोस् । जब उसकी आमालाई बोलाइयो तब त्यो चोरले आफ्नी आमालाई भन्यो– आमा आँ.. गर्नुहोस् त । जब उसकी आमाले आँ.. गरिन् तब त्यो चोरले आफ्नी आमाको जिब्रो काटिदियो । सबैजनाले सोधे, “तिमीले यस्तो किन ग¥यौ ?” चोरले भन्यो– “म बाल्यकालमा हुँदा गाउँमा अण्डा, आँप लगायत विभिन्न खानेकुरा चोरेर ल्याउँथँे अनि मेरी आमाले भन्नुहुन्थ्यो अहो ! मेरो छोराले कति राम्रो सामान ल्याएछ । त्यो समय मेरी आमाले मलाई सम्झाउनु भएन । न त यो भन्नुभयो कि यो सामान जहाँबाट ल्याएको हो त्यहीँ राखेर आऊ । यदि त्यो दिन म मार्गदर्शन पाउथँे भने मलाई यो दिन देख्नु पर्ने थिएन ।”



त्यसैले सन्तान बिग्रनु र सप्रनुमा एउटी आमाको ठूलो हात हुन्छ । भनाई छ, एउटा बाउ बिग्रे परिवार मात्र बिग्रन्छ तर संस्कारबाट टाढा भएकी आमाद्वारा सारा वंश नै खराब बन्न सक्छ । हरेक बुबा–आमामा आफ्नो छोरछोरीको सफलताको सपना हुन्छ । उनीहरु पूmल जस्तो पूmलेर चारैतर्फ सुगन्धित भएको देख्ने मन हुन्छ । त्यसैले हरेक मुसलमान यो दुआ गरोस्, “रब्बी हब्ली मिनस् सालिहिन” हे मेरा रब ! मलाई सभ्य सन्तान प्रदान गर । हरेक मुसलमान आफ्नो सन्तान ज्ञानी, नामी, असल र सभ्य भएको हेर्न चाहन्छ किन कि मुसलमान भएको नाताले उसमा यो विश्वास हुन्छ कि नेक बच्चा आखिरतको लागि फाइदा र सदक–ए–जारियाका माध्यम हुन् । यदि यही सन्तान बिग्रिए भने आफ्नो घर गाउँमा मात्र नभएर समाजलाई नै विकृतिमा ल्याउन सक्छन् र आमाबाबुको नजर सधै झुकाउन बाध्य बनाउँछन् । सन्तानलाई राम्रो तरबियत नदिएको आधारमा कुरआनले यिनलाई कही दुश्मन घोषणा गरेको छ भने कहीँ परीक्षा समाग्री । कुरआनमा उल्लेख गरिएको छ,“हे आस्थावानहरू हो ! तिमीहरूका केही पत्नीहरू र केही सन्तानहरू तिमीहरूका शत्रु हुन् । अनि तिनीहरूका साथ सावधानीसँग बस । र, यदि तिमीहरू तिनीहरूलाई माफ गर्छौ, छोडिदिन्छौ र क्षमा गर्छाै भने अल्लाह अत्यन्त क्षमाशील एवं परम दयालु छन् । तिमीहरूका सम्पत्ति एवं सन्तान परीक्षा सामग्री हुन् र अल्लाहकहाँ महान् प्रतिदान रहेको छ ।” (कुरआन ६४ः१४–१५)
त्यसैले नबी (स.) ले यो परीक्षा सामाग्रीबाट बच्नको लागि र सन्तानलाई सही प्रशिक्षण गर्नको लागि इस्लामिक शिक्षालाई जोड दिनुभएको छ । वर्तमान समयमा पुरुषलाई भन्दा पनि एउटी महिलालाई शिक्षित बनाउन अति आवश्यक छ किन कि आजका छोरीहरु भोलि कसैको घरकी मालिक्नी हुन् । त्यो घरलाई सजाउन सिंगार्न उनको हातमा हुनेछ । तर अफ्सोच ! आजका आमाहरु सजाउन त सजाउछन्, सिगार्नमा पनि पछि पर्दैनन्, तर तरिका हेर्दा अफ्सोच नै हुन्छ । बच्चा जन्मन्छन, मुखमा अल्लाहको कृतज्ञाको लागि न माशाअल्लाह छ न अल्हम्दुल्लिाह छ । बच्चा संसारमा आउने बित्तिकै मोबाइल निस्किन्छ, त्यसपछि सेल्फी, अनि क्य ऋगतभ द्यबदथ भन्दै संसारमा प्रदर्शित, डब्बाको दुध हाजिर हुन्छ । अब बच्चाको नाम राख्नु परेमा न्ययनभि गर्न सुरु हुन्छ । यदि कुनैै विद्वान व्यक्तिले अब्दुल्लाह, अब्दुर्रहमान जस्ता नाम लियो भने ती नामहरु आउट हुन्छन् । सानैदेखि छोरीलाई छोटो छोटो कपडाद्वारा सजाइन्छ अनि छोरालाई कहिले क्गउभच ःबल कहिले क्उष्मभच ःबल अनि जब बच्चा रुन थाल्छ तब उसको अगाडि गाना बजाएर राखिन्छ । जसको नतिजाले भविष्यमा आमा–बुवालाई नोक्सान पु¥याउने छ ।
यी सबै कार्यहरुको सट्टामा यो हुन जरुरी छ कि एउटी नारी जब आमाको स्थानमा पुग्छे, जब पेट बढ्दै जाँदा उसले नमाज, दुआ र कुरआन पढ्नमा जोड देओस् । सधै सभ्य सन्तानको लागि अल्लाह समक्ष गिड्गिडाओस् । बच्चा उसको कोखमा खेल्नासाथ इस्लामको प्रभाव परोस् । आमाको तर्फबाट बच्चाको लागि जुन लोरी हुन्छ त्यो उसको लागि इस्लाम कै गित बनोस् । सही तरिकाले अजान र अकामतका साथ अकिका गर्दै उत्तम नाम राखोस । आफ्नो छातीको पोषणयुक्त दुध पिलाओस । जब बच्चा बोल्ने आवस्थामा पुग्छ तब आमा, बाबा भन्दा पहिला अल्लाहको कल्मा उसको मुखबाट निकाल्ने कोशिस गराओस् । जब हिड्डुलको अवस्थामा पुग्छ राम्रो संगतको साथीहरुसंग मिलजुल कायम गराओस् । नमाज र रोजाको आदेश देओस् । अनि सबैभन्दा जरुरी इस्लामिक शिक्षातर्फ प्रेरित गरोस् । यो नै सन्तानका लागि सुनौलो पुरस्कार हुनेछ ।
आज संसारमा जति पनि विद्वानहरु निस्के सबै आफ्नी आमाको माया, ममता र बलिदानले गर्दा भएका थिए । इमाम शाफई, आल्लामा इब्ने तैमिया, इमाम युुसुफ, इमाम गजाली, शेख सअदी र हाफिज इब्ने हजर असकलानी (रहमहुमुल्लाहु तआला) जस्ता आलिमेदीन (विद्वान) हरु टुहुरो भएतापनि उहाँहरुको उदाहरण एक शिक्षिका र सभ्य (नेक) आमाको बलिदानद्वारा नै उच्च स्थानमा पुग्न सफल भएका थिए ।
त्यसैले जरुरी यो छ कि कुनै पनि बच्चाको पालनपोषण उसकी असल आमाले नै गरोस् । जसले दुध पिलाउँछिन् उसको असर नै उसको सन्तानमा प्रवेश हुन्छ । सन्तानको विकास र उज्वल भविष्यको लागि एउटी सभ्य नारीलाई रोज्नु अति महत्वपूर्ण छ । पालन पोषणको सिलसिलामा यो कुरा सधै ध्यानमा राखौँ कि कहिले पनि आफ्नो सन्तानलाई गाली नगराँै । कुराकुरामा हप्काउने नगराँै । यतिबेला पनि उसंग रिसाउने नगरौँ । यसो गर्दा बच्चामा गलत प्रभाव पर्न जान्छ । सधै उसंग माया ममता कायम राखौ र आपूm सधै नरम बन्ने कोसिस गरौँ ताकि त्यो बच्चा सही बाटोमा लम्किन पुगोस् ।
अल्लाहसंग दुआ छ कि अल्लाहले हामी सबै नारीलाई दीनको सही ज्ञान दिउन् र जन्नतको बाटोलाई सजिलो बनाइदिउन् । आमीन् !

DiscoverIslamNp

DiscoverIslamNP is specifically for Islamic education. The best way to provide authentic Islamic education through DiscoverIslamNP is to adapt to the will of Islam. The main goal of this site is to quench the thirst for Islamic knowledge and offer the right solution to various religious Problems.

Leave a Reply